Με έμπνευση την… ορθοπεταλιά


Από το Πράσινο Ποντίκι Ιανουαρίου 2012
Η επιστροφή του ποδηλάτου – και για να λέµε τα πράγµατα µε το όνοµά τους… η «εκδίκηση» του ποδηλάτου και των πολιτών απέναντι στις πόλεις που σχεδιάστηκαν χωρίς εµάς για να «επιβιώσουν» και πάλι χωρίς εµάς – είναι µια από τις µικρές κατακτήσεις των τελευταίων δυο χρόνων. Οι γκρινιάρηδες λένε ότι απλώς πρόκειται για µια µόδα που θα περάσει, αφού έτσι κι αλλιώς και παρά τις προσπάθειες των ποδηλατιστών οι πόλεις µας παραµένουν εχθρικές για τους λάτρεις της ορθοπεταλιάς. ∆εν είναι όµως έτσι, γιατί το ποδήλατο θα είναι πάντα ένα από τα πιο όµορφα και τα πιο µοντέρνα αντικείµενα της ζωής µας και όχι µόνο γιατί είναι συνδεδεµένο µε τα παιδικά µας χρόνια, µε τις πρώτες τούµπες, σούζες, γρατζουνιές, µε την πρώτη γνωριµία µε την αδρεναλίνη… Το ποδήλατο είναι κάτι περισσότερο από όλα αυτά. Γιατί εκτός από αντικείµενο του πόθου µας, το πετάλι και οι δυο τροχοί του έχουν υπάρξει κινητήριοι µοχλοί πρωτοπόρων κοινωνικών κινηµάτων, έχουν γίνει η «µούσα» καλλιτεχνών σε όλο τον κόσµο.

Και αυτή ακριβώς τη µοναδική σχέση της τέχνης µε το ποδήλατο παρουσιάζει το εξαιρετικό λεύκωμα με τίτλο «Bike Art – Bicycles in Art around the World», που επιμελήθηκε ο Κυριάκος Ιωσηφίδης από την ομάδα Carpe Diem. Όπως ο ίδιος σημειώνει στην εισαγωγή του λευκώματος, «το ποδήλατο, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα και πολυσυζητημένα αντικείμενα του πολιτισμού μας, το οποίο έρχεται από τις μνήμες της παιδικής μας ηλικίας, αλλά ήταν και πρωταγωνιστής των κινημάτων πόλης, συναντιέται με την τέχνη που εκφράζεται με μεγαλύτερη ορμή και πλούτο χάρη σε νέους καλλιτέχνες». Με τη βοήθεια του λευκώματος μπορείτε να περιηγηθείτε σε όλες τις γωνιές του πλανήτη μέσα από τις δημιουργίες 150 καλλιτεχνών και οργανώσεων από όλο τον κόσμο με θέμα αποκλειστικά το ποδήλατο. Σε αυτό τον πρώτο συλλογικό τόμο, όπως σημειώνει ο Κυριάκος Ιωσηφίδης, η ομάδα Carpe Diem παρουσιάζει τις δημιουργίες καλλιτεχνών που έχει εντάξει σε κατηγορίες όπως Murals, Paintings, Illustrations – Drawings, Sculptures και Tattoos. Παράλληλα στο λεύκωμα υπάρχει και η κατηγορία Types, όπου παρουσιάζονται πρωτότυπα ποδήλατα διά χειρός εταιρειών αλλά και ανεξάρτητων σχεδιαστών, καθώς και ποδήλατα που κυκλοφορούν στους δρόμους και σε φεστιβάλ, φτιαγμένα από το μεράκι και την αγάπη εμπνευσμένων ποδηλατών.

Info: Η τιμή του λευκώματος είναι 29 ευρώ. Για παραγγελίες στα κεντρικά βιβλιοπωλεία και στο carpediemact papaki gmail teleia com

Ο «εδαφοξύστης»!


Από το Πράσινο Ποντίκι Ιανουαρίου 2012
Ο όρος «εδαφοξύστης» (earthscraper) δεν είναι καθόλου δόκιμος και ίσως αποτελεί και γλωσσικό ατόπημα. Φαντάζομαι, όμως, ότι όταν πριν από δεκαετίες έσκασε «μύτη» ο όρος «ουρανοξύστης» (skyscraper) θα ακουγόταν το ίδιο κακόηχα. Το θέμα δεν είναι, όμως, γλωσσικό, αλλά κατά πόσο στο μέλλον ο όρος «εδαφοξύστης» μπορεί να αποτελέσει μια οικεία αρχιτεκτονική κατασκευή και κατ’ επέκταση μια οικεία λέξη.
Στο ερώτημα αυτό θα απαντήσει, βέβαια, η ζωή και μόνο, οπότε ας περιοριστούμε στην παρουσίαση της πρότασης των Μεξικάνων αρχιτεκτόνων που οραματίστηκαν σύγχρονες κατοικίες και γραφεία σε σχήμα ανάποδης πυραμίδας, κατασκευασμένα 300 μέτρα κάτω από την επιφάνεια του εδάφους.

Ανεστραμμένη πυραμίδα

Ο «εδαφοξύστης» είναι μια πρόταση του μεξικανικού αρχιτεκτονικού γραφείου BNKR arquitectura που προσπαθεί να κάνει μια άλλη προβολή του μέλλοντος του ιστορικού κέντρου της πόλης του Μεξικού. Όπως οι ίδιοι οι αρχιτέκτονες λένε, είχαν να λύσουν τρία προβλήματα.
Το πρώτο και βασικό, ότι το ιστορικό κέντρο της πόλης χρειάζεται αγωνιωδώς αναμόρφωση. Η ανάγκη, όμως, για νέες υποδομές, γραφεία, εμπορικές χρήσεις και δημόσιους χώρους δεν μπορεί να ικανοποιηθεί γιατί δεν υπάρχουν ελεύθερα οικόπεδα.
Δυο ακόμα δεδομένα που έπρεπε να πάρουν υπόψη τους οι αρχιτέκτονες ήταν ότι τα υπάρχοντα κτήρια στο ιστορικό κέντρο και την ιστορική πλατεία είναι κηρυγμένα διατηρητέα και δεν μπορούν να κατεδαφιστούν, ενώ παράλληλα ο οικοδομικός κανονισμός της πόλης επιτρέπει την ανέγερση μέχρι οκταώροφων κτηρίων.
Έχοντας να πειραματιστούν με αυτά τα δεδομένα, αντί να αρχίσουν αρθρογραφία και πιέσεις για να αλλάξει ο συντελεστής δόμησης, όπως γίνεται στην Ελλάδα, αποφάσισαν να πειραματιστούν και να προτείνουν μια υπόγεια κατασκευή σε σχήμα ανεστραμμένης πυραμίδας, που το κέντρο της σε όλο το βάθος των 300 μέτρων θα είναι κενό, ώστε να επιτρέπει σε όλους τους κατοικήσιμους χώρους να έχουν φυσικό φωτισμό και αερισμό. Γύρω από αυτό το κενό θα χτιστούν τα σπίτια, τα καταστήματα, τα γραφεία, οι χώροι περιπάτου, ένα μουσείο και σταθμός του μετρό. Για την εξασφάλιση φυσικού φωτός εντός των διαμερισμάτων και των γραφείων οι αρχιτέκτονες ευελπιστούν να χρησιμοποιήσουν μια νέα τεχνολογία που ακόμα βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο στις ΗΠΑ και συνίσταται σε οπτικές ίνες που έχουν την ιδιότητα να «συλλαμβάνουν» το φως και να το μεταφέρουν σε οποιοδήποτε σημείο δεν υπάρχει φυσική πρόσβαση.
Ο έξω και ο κάτω κόσμος θα συνδέονται με ένα γυάλινο πάτωμα που θα καλύπτει το κεντρικό κενό και θα δίνει την αίσθηση της συνέχειας ανάμεσα στη ζωή πάνω στην πλατεία και κάτω από αυτήν.

Η έμπνευση των Αζτέκων

Οι αρχιτέκτονες οραματίστηκαν τις κατασκευές του μέλλοντος λαμβάνοντας υπόψη την ιστορία του κέντρου της πόλης, μιας πόλης που αποτελείται στο πέρασμα των αιώνων από διαφορετικά επίπεδα που χτίστηκαν το ένα πάνω στο άλλο. Είναι χαρακτηριστικό ότι, όταν οι Αζτέκοι έφτασαν για πρώτη φορά στην Κοιλάδα του Μεξικού, έχτισαν τις πυραμίδες τους στη λίμνη που βρίσκεται εκεί.
Όταν η αυτοκρατορία τους αυξήθηκε σε δύναμη και μέγεθος και υπήρχε η ανάγκη για μια νέα, μεγαλύτερη πυραμίδα, δεν αναζητήθηκε νέος χώρος, αλλά χτίστηκε πάνω και γύρω από την υπάρχουσα. Και οι Ισπανοί που κατέκτησαν τους Αζτέκους, έχτισαν αρχικά τις εκκλησίες τους καιτελικά όλα τα κτήρια που είναι συνδεδεμένα με την περίοδο της αποικιοκρατίας τους, πάνω από τις πυραμίδες των Αζτέκων. Με αυτόν τον τρόπο, οι πυραμίδες αποτελούνται από διαφορετικά στρώματα διαφορετικών ιστορικών περιόδων.
Η πρόταση των αρχιτεκτόνων έχει συζητηθεί πολύ, αν και είναι πολύ νωρίς για να δοκιμάσει κανείς μια τόσο extreme πρόταση. Είναι, όμως, χαρακτηριστικό ότι το πρόβλημα δεν είναι εάν και πώς μπορεί να κατασκευαστεί, αφού η τεχνολογία κάνει θαύματα, αλλά εάν μηχανικοί, αρχιτέκτονες και γεωλόγοι θα μπορέσουν να δώσουν απάντηση στο εάν ένας «εδαφοξύστης» θα μπορέσει να ανταποκριθεί στους ισχυρούς σεισμούς που χτυπούν την πόλη του Μεξικού.